رفتوآمدها به مسکو در روزهای پرتنش | ایران به دنبال کارت روسی است؟
رویداد۲۴| تأیید سفر علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به مسکو و دیدار او با ولادیمیر پوتین در شرایطی که فشارهای غربی و تنشهای منطقهای در بالاترین سطح قرار دارد، بار دیگر توجهها را به نقش روسیه در بزنگاههای حساس سیاست خارجی تهران جلب کرده است؛ نقشی که همواره میان «همراهی تاکتیکی» و «محاسبه محتاطانه» در نوسان بوده است.
این دیدار تنها یک خبر دیپلماتیک ساده نیست، بلکه نشاندهنده فعال شدن دوباره کانال مسکو در یکی از پیچیدهترین مقاطع سیاست خارجی ایران است. تهران در این مقطع هم زیر فشار تحریمها و تهدیدهای نظامی غرب است و هم سایه درگیریهای منطقهای سنگینتر شده است؛ بنابراین هر تحرک دیپلماتیک با بازیگران بزرگ جهانی، پیامهای چندلایه دارد.
پیش از سفر لاریجانی، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز به مسکو سفر کرده بود؛ سفری که برخی تحلیلگران آن را زمینهساز رایزنی درباره همکاریهای احتمالی امنیتی و حتی کمکهای نظامی روسیه به ایران ارزیابی کردهاند. این رفتوآمدها، نشان میدهد تهران در تلاش است تا هرگونه فشار خارجی را با پشتیبانی روسیه تعدیل کند، هرچند مسکو تاکنون در همکاریهای استراتژیک خود با ایران، همواره یک گام محتاطانه برداشته است.
طبق اعلام سفیر ایران در مسکو، محور اصلی گفتوگوها توسعه روابط دوجانبه به ویژه در حوزه اقتصادی بوده است، اما اشاره به «رایزنی درباره مسائل مهم منطقهای و بینالمللی» نشان میدهد پروندههایی فراتر از تجارت روی میز بودهاند؛ از تحولات خاورمیانه و جنگهای نیابتی گرفته تا مناسبات ایران با غرب و آینده تقابل با آمریکا.
تجربه تاریخی نشان میدهد روسیه در بزنگاهها بیش از آنکه متحد ایدئولوژیک باشد، بازیگری واقعگرا و معاملهمحور است. مسکو با امکان وتو در شورای امنیت یا مواضع نرمتر، میتواند بخشی از فشارها علیه ایران را مهار کند، اما حاضر نیست هزینهای فراتر از منافع مستقیم خود بپردازد. پرونده هستهای، تأخیر در پروژههای کلان و رفتار دوگانه روسیه در تعامل با اسرائیل و کشورهای عربی، نمونههایی از محدودیت همراهی کرملین است.
در عین حال، همکاریهای امنیتی و دفاعی میان تهران و مسکو در ماههای اخیر گمانهها درباره کمک نظامی روسیه به ایران را تقویت کرده است. هرچند مقامات رسمی این موضوع را تأیید نکردهاند و عباس عراقچی در مصاحبه اخیر خود با سیانان ترک در پاسخ به سوالی در این باره گفت که ترجیح میدهد پاسخ ندهد، اما تحلیلگران غربی بر این باورند که روسیه از تنش میان ایران و آمریکا و بیثباتی کنترلشده در منطقه، به عنوان ابزار چانهزنی در پروندههای بزرگتر خود استفاده میکند؛ بنابراین حمایت از ایران بیشتر «ابزاری» است تا «راهبردی».
سفر لاریجانی به مسکو در کنار سفر عراقچی، تلاشی برای سنجش دقیق مواضع روسیه در یک بزنگاه حساس است؛ تلاشی برای فهم اینکه کرملین تا چه حد حاضر است با تهران همراهی کند و خطوط قرمز خود را کجا ترسیم کرده است. پاسخ به این پرسش، نه سیاه است و نه سفید؛ بلکه در طیفی خاکستری قرار دارد که شناخت درست آن برای تصمیمسازی در تهران حیاتی است.
کل اگر طبیب بودی ، سر خود دوا نمودی . روسیه در باتلاق اوکراین گیر کرده است و برای خروج آبرومندانه از آن حاضر است ، صد ایران را به غرب بفروشد . روسیه و چین برای دفاع از مادرو در ونزوئلا چه کردند ؟ ذخیره نفت و بنزین کوبا برای بیست روز کفایت می کند . برای کوبا چه می کنند ؟ بجای تکیه به ملت ، به روس تکیه کردن اشتباه محض است . 
